Verslagen

Langlaufwedstrijd in Murmansk mét rendierrace én augurken

Tekst en foto’s Jolanda Denekamp

’Hop hop, давай’. Jonge toeschouwers langs het parcours moedigen de 50- en 25-km-langlaufers op zaterdag en zondag luid aan. Ook mij, de enige Nederlandse deelneemster van de Euroloppet-wedstrijd in Murmansk. Nooit eerder in de 44-jarige geschiedenis van dit langlauftreffen was Nederland vertegenwoordigd, aldus de organisatie.

  • Mijn pension in Murmansk

’Hoe kom je erbij om in Rusland mee te doen’, vroegen vrienden en bekenden zich verbaasd af. ’De datum, mijn nog geldige visum en de kans om mijn in Amersfoort gevolgde lessen Russisch in praktijk te brengen,’ luidde de voor mij logische verklaring. Murmansk, gelegen in Noord-Rusland, aan de Barentszzee, ten noorden van de Poolcirkel, is overigens pas relatief recent toegankelijk voor Russen én buitenlanders vanwege haar militaire bases. De stad is misschien wel het meest bekend van de in 2000 gezonken atoomonderzeeër Koersk en het overlijden van alle zeelui aan boord.

Het was trouwens pas mijn tweede langlaufwedstrijd: de eerste was begin februari in het Duitse Oberhof (15 km klassiek). Ik vond het zo leuk dat ik besloot me in te schrijven voor Murmansk. En ook langlauf ik nog niet zo heel lang…

Overigens kwam het hele plan vijf weken geleden op losse schroeven te staan toen ik na een sprong over een te brede beek mijn linker buitenband verrekte… Een stijve knie die niet wilde buigen en strekken. Na een test op de kunststoflanglaufbaan van vereniging Bedaf in Uden kreeg ik er weer wat fiducie in en besloot ik toch af te reizen naar Rusland. Ski’s goed ingepakt en GAAN en genieten! Geen centje spijt van gehad; sterker nog, het bleek zelfs goed voor mijn knie, totdat ik op de dag van de terugreis met rugzak en al uitgleed op de dikke plakaten ijs in de straten van Murmansk. Maar toen had ik de race al gehad…

Bivakmuts

Donderdag en vrijdag het parcours bij sportcentrum Dolina Yuta in Murmansk verkend. De route voerde twee keer twee kilometer over meren en tijdens de verkenning stond er een fikse tegenwind. Blij was ik met mijn bivakmuts, thermobroek en -shirt. Het langlaufen ging echter van geen meter. Misschien was waxen de oplossing? Dat viel echter niet mee in mijn pensionkamertje van twee bij twee meter …

Het was een uitdaging en een goede oefening voor mijn Russisch om de bus te nemen naar het sportcomplex: voor nog geen vijftig eurocent tien minuten in de bus. Mijn Russisch was gelukkig voldoende om bij de goede halte uit te stappen. Had ik ook wel nodig na de ’deuk’ in mijn zelfvertrouwen toen ik er bij het ontbijt achterkwam dat smetana  Russisch bleek voor zure room en niet voor kwark, wat ik dus dacht. Voordeel van zo’n vettig ontbijt met cruesli en een appel is dat je er wel tot omstreeks drie uur ’s middags op kunt teren, dat dan wel weer ;)

Tijdens mijn 15 minuten warming-up wandelingetjes van de halte naar het sportcomplex werd ik regelmatig aangesproken, vooral ook met de vraag waar mijn командир (commandant) was en op de mededeling dat ik alleen (oдna) was, ging menige wenkbrauw omhoog.

Rendierrace

Fantastisch was de rendierrace op zaterdagochtend, een dag voor mijn eigen ’race’. De rendieractiviteit is één van de activiteiten naast de langlaufwedstrijden tijdens het Sportfestival van het Noorden (Prazdnik Severa) in Murmansk. Terwijl de rendieren door het park renden, kwamen er ’werktuiglijk gedachten bij me op’ evenals de hier wel erg toepasselijke tekst van Drs P. ’trojka hier trojka daar’. In dit geval werd er echter niemand uit de slee gegooid en de wolven waren gelukkig afwezig. Ook de entourage was ietwat anders: een parcours door een groot park omgegeven door hoge flatgebouwen aan de rand van de stad, bij het sportcentrum. Slechts een handjevol mensen sloeg de racende rendieren -vier per slee- gade. Wie legde het rondje het snelst af? Anderen zaten langs de rand van het parcours bij acht graden vorst heerlijk te genieten van spiesen vlees, geroosterd op barbecues. Als de Russen hier moeten wachten op warm weer om buiten te kunnen grillen, moeten ze lang wachten.

Berkenboompjes

Op zondagochtend was de wedstrijd klassieke stijl; voor mij 25 kilometer. Voor de start nog maar eens naar de wc want een stop tussen de schaarse berken- en dennenboompjes langs het parcours was geen aanlokkelijk idee. Nog afgezien van de kou. Verzamelen op het middenterrein van het stadion, overbodige kleding en ander materiaal ging in een enorme vuilniszak met het startnummer erop. Knoop erin, achter laten in het startvak en na de finish brachten vrijwilligers de juiste zak. Perfect geregeld. Organisatorisch was alles so wie so oké. Bordjes in het Russisch met de Engelse vertaling eronder gaven onder meer aan waar de start was, een omroepster kondigde ook het een en ander aan in het Engels voor het handjevol buitenlandse (Duiters, Fransen, Scandinaviërs) deelnemers. De klassieke wedstrijd trok dik tweehonderd langlaufers in totaal, de freestyle-wedstrijd de dag ervoor een kleine duizend, waarvan gezamenlijk misschien zo’n twintig buitenlanders!

Helemaal geen vlak toendra-achtig parcours! Al enkele honderden meters na de start ging het fiks heuvelopwaarts. En gedurende die 25 kilometer nog een aantal keren.

De zon brandde flink de eerste kilometers, het was rond het vriespunt. Na 12 kilometer echter kwam de eerste sneeuwbui; na 16 kilometer passeerde de eerste profi van de 50 km klassieke wedstrijd (!) en bij kilometerpunt 20 blies de tweede sneeuwbui in mijn gezicht. Het weer hier boven de poolcirkel is heel veranderlijk!

Nucleaire ijsbreker Lenin

Dat had ik trouwens al eerder gemerkt: op de dag van aankomst in Murmansk scheen de zon, woei er een flinke poolwind bij de haven en kwam er elk half uur wel een sneeuwbui voorbij. Was ik even blij met mijn donsjas en dikke wanten! Ik was bij de enige winterse ijsvrije haven voor een rondleiding op de eerste nucleaire ijsbreker, de Lenin. Superinteressant. Dat schip (met stoomturbines) boorde zich niet door het ijs, maar liet zich a.h.w. bovenop het ijs ’vallen’ waardoor dat brak. De arctische ijsbreker werd onder andere ingezet om konvooien te begeleiden en ook voor wetenschappelijke doeleinden. Nu ligt het als museumschip in de haven van Murmansk.

Van te voren had vriend Serge (sergereizen.com) op mijn verzoek een Engelstalige rondleiding geregeld door de Lenin. Gelukkig maar, want met mijn huis-, tuin- en keuken-Russisch kon ik letterlijk wel uit de voeten in de keuken van het pension waar allerlei Russen binnen stoven om samen koekjes te eten en чай (thee) te drinken en vooral te delen, maar een heuse rondleiding volgen was van een iets andere orde…kost nog een paar jaar studie en bezoeken aan het land denk ik ;)

Overigens was ik blij met het mini-hotel/pension in het centrum van Murmansk: het bood me niet alleen de mogelijkheid om Russisch te oefenen, het zorgde er ook voor dat ik me niet alleen voelde; in je uppie in een hotelkamerkamer is echt niets! Of ik het niet eng en onveilig vond? Nee, helemaal niet!

Augurken

Terug naar de wedstrijd: onderweg had ik alle tijd om in mijn beste Russisch een zin voor te bereiden om bij de drankpost op 10 kilometer in ieder geval naar warme thee te vragen. Gelukt. Of ik ook warme worst en augurken wilde? Uhhh…na afloop misschien. De zon en inspanning zorgden ervoor dat ik flinke dorst had. Ook het glooiende terrein was daar debet aan. Gemiddeld lagen er drie langlaufsporen op de brede paden. Ook Russische dagjesmensen gingen over die loipes en gingen zodra ze de deelnemers zagen of hoorden aankomen, snel aan de kant.

Tot drie kilometer voor de finish was de route perfect aangegeven met bordjes марафон en het aantal kilometers. Op de laatste splitsing stond echter geen aanwijzing en zou ik net rechtdoor gaan, toen een profi me inhaalde en linksaf sloeg. Oeps… Na enkele bochten kwam de finish in het stadion in zicht: een medaille met rendier, t-shirt en een bordje gort, warme worst, brood én augurken. Gehaald!